Niemand kan nu meer doen alsof we niet bestaan
De gevolgen van seksueel geweld beperken zich niet altijd tot degene die het geweld heeft meegemaakt. Soms wordt uit dat geweld een kind geboren. Over de ervaringen van deze kinderen wordt weinig gesproken, en nog minder is bekend over de ondersteuning die zij nodig hebben. Toch zijn er in Nederland mensen die dagelijks leven met de gevolgen van een ontstaansgeschiedenis die begon met seksueel geweld.
Op MomS horen we steeds vaker verhalen van mensen die geboren zijn uit seksueel geweld. Verhalen over vragen rond identiteit, familiebanden, loyaliteit en verwerking. Sommigen vertellen dat zij jarenlang hebben gezocht naar woorden voor hun ervaringen. Anderen beschrijven dat hun ontstaansgeschiedenis nauwelijks werd besproken, ook niet in de hulpverlening. Deze signalen sluiten aan bij wat wij zien in ons onderzoek naar moeders die zwanger raakten door seksueel geweld: de impact van het geweld eindigt niet bij de zwangerschap en kan het gehele leven voelbaar zijn.
Recent kwam deze groep nadrukkelijk in beeld door een belangrijke uitspraak van de Raad van State. In die uitspraak oordeelde de hoogste bestuursrechter dat een man die geboren werd uit incestueus seksueel misbruik zelf als slachtoffer van dat geweld kan worden beschouwd. Volgens de rechter wordt een kind dat uit dergelijk geweld wordt geboren rechtstreeks geraakt in zijn psychische integriteit en identiteitsontwikkeling. Daarmee erkent de rechter dat de gevolgen van het misdrijf niet stoppen bij de moeder, maar ook het leven van het kind kunnen beïnvloeden.
Die erkenning is belangrijk. Niet omdat zij alle vragen beantwoordt, maar omdat zij zichtbaar maakt dat deze kinderen bestaan en dat hun ervaringen ertoe doen. De uitspraak sluit aan bij wat sommige ervaringsdeskundigen ons vertellen: dat zij zich lang ongezien hebben gevoeld en dat er weinig begrip is voor de specifieke uitdagingen waarmee zij kunnen worstelen.
Tegelijkertijd weten we nog weinig. Welke gevolgen heeft deze ontstaansgeschiedenis op verschillende momenten in het leven? Waar lopen mensen tegenaan? Welke vormen van steun helpen? En hoe kunnen professionals gevoelige onderwerpen zoals afkomst, identiteit en familiegeschiedenis op een veilige manier bespreekbaar maken?
Om antwoorden op die vragen te vinden, willen wij onderzoek doen naar de ervaringen en ondersteuningsbehoeften van mensen die geboren zijn uit seksueel geweld. Samen met ervaringsdeskundigen en professionals willen we werken aan meer kennis, betere herkenning en praktische handvatten voor begeleiding.
Want erkenning begint met luisteren. En met de bereidheid om verhalen te horen die te lang onzichtbaar zijn gebleven. Zoals een ervaringsdeskundige het recent verwoordde: “Niemand kan nu meer doen alsof we niet bestaan.” [gelderlander.nl]